MÁY GIẶT ĐÃ THAY ĐỔI THẾ GIỚI NHIỀU HƠN INTERNET

Capitalism plutocrat

23 ĐIW62U HỌ KHÔNG NÓI VỚI BẠN VỀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN (Tiếp theo)

Vấn đề thứ 4:

MÁY GIẶT ĐÃ THAY ĐỔI THẾ GIỚI NHIỀU HƠN INTERNET (xin tham khảo các bài viết từ ngày 23/12/2017 của cùng tác giả – Ha-Joon Chang)

 Những điều họ nói với bạn:

Các cuộc cách mạng gần đây trong công nghệ truyền thông, đại diện bởi internet, đã thay đổi cơ bản cách thức hoạt động của thế giới. Nó đã dẫn đến “cái chết của khoảng cách”. Trong thế giới “không biên giới” được tạo ra đó, các quy tắc cũ về lợi ích kinh tế quốc dân và vai trò của các chính phủ quốc gia không còn hiệu lực nữa. Cuộc cách mạng công nghệ này quy định thời đại mà chúng ta đang sống. Nếu các quốc gia (hoặc các công ty hay các cá nhân) không thay đổi với tốc độ tương ứng, họ sẽ bị suy vong. Chúng ta – với tư cách các cá nhân, các công ty hoặc các quốc gia sẽ phải linh hoạt hơn bao giờ hết. Điều này đòi hỏi thị trường phải tự do hóa cao hơn.

Những điều họ không nói với bạn:

Trong quá trình thay đổi nhận thức, chúng ta có xu hướng coi những sự kiện gần đây nhất là mang tính cách mạng nhất. Những tiến bộ gần đây trong công nghệ viễn thông không mang tính cách mạng bằng những gì xảy ra vào cuối thế kỷ XIX – điện báo có dây – xét một cách tương đối. Hơn nữa xét về những thay đổi kinh tế và xã hội kéo theo, cuộc cách mạng internet không (ít nhất vẫn là chưa) quan trọng như máy giặt và đồ dùng gia đình khác, những thứ đã giúp giảm một lượng lớn các công việc cần thiết cho sinh hoạt gia đình, cho phép phụ nữ tham gia thị trường lao động và gần như xóa bỏ các ngành nghề liên quan đến dịch vụ giúp việc gia đình. Chúng ta không quá khắt khe khi chúng ta nhìn về quá khứ và đánh giá thấp cái cũ cũng như đánh giá quá cao cái mới. Điều này khiến chúng ta đưa ra những quyết định sai lầm về chính sách kinh tế quốc dân, chính sách công ty và sự nghiệp của chính chúng ta.

Lời bàn:

Một cô bạn Mỹ, năm 1970 đã nói một câu rất lạ: “Tất cả mọi người ở Mỹ Latinh đều có một người giúp việc”.

Ông Ha-Joon Chang (tác giả cuốn sách “23 điều…” đã nói thêm rằng, ở các nước nghèo nhiều gia đình có người giúp việc hơn các nước giàu. Có những nhà quản lý, những giáo viên ở nước nghèo có thể thuê một hoặc hai người giúp việc, song những người cùng đẳng cấp đó, sống ở nước giàu thì không dám, vì mức lương tương đối của người giúp việc ở nước giàu cao hơn.

Thí dụ, nếu xét về tỷ lệ, ở Brazil số gia đình có người giúp việc cao hơn 12-13 lần so với Mỹ và Ai-cập, gấp 1.800 lần so với Thụy điển. Tất cả những nước giàu, thuê người giúp việc đã trở thành một thứ xa xỉ.

Ở những nước giàu, tất cả công việc nhà (giặt giũ, nấu ăn, rửa chén, vệ sinh nhà cửa…) hầu như tự làm lấy. Vì vậy, mới có nhận định như đầu bài: “máy giặt đã thay đổi thế giới nhiều hơn internet”. Chính máy giặt và các thiết bị gia dụng khác mới là yếu tố tích cực để giải phóng phụ nữ, chứ không phải internet, để người phụ nữ có thể tham gia thị trường lao động nhiều hơn. Vào những năm 1890, ở Mỹ chỉ có vài phần trăm phụ nữ da trắng đã kết hôn, trong độ tuổi lao động, tham gia thị trường lao động thì hiện nay đã tăng lên gần 80%.

Internet đã thay đổi sâu sắc cách thức làm việc của mọi người, đó là điều chắc chắn. Đối với nhiều người khác thì, internet không có nhiều tác động đến hiệu suất. Các nghiên cứu đã phải rất vất vả để tìm ra các tác động tích cự của internet đối với năng suất tổng thể – như Robert Solow, nhà kinh tế đoạt giải Nobel đã nói: “bằng chứng ở khắp mọi nơi bên ngoài, ngoại trừ ở những số liệu”.

Khi chưa có thiết bị điện báo có dây, người ta chuyển một bức điện xuyên Thái Bình dương, bằng phương tiện cơ học, mất một lượng thời gian trung bình 2 tuần lễ. Khi có thiết bị điện báo, người ta chuyển một bức điện tín 300 từ, chỉ mất có 7 hoặc 8 phút. Thời gian di chuyển một bức điện 300 từ từ 2 tuần xuống còn 7,5 phút, nghĩa là thời gian giảm 2.500 lần.

Từ thời đại máy fax sang thời đại internet, có số liệu so sánh: Chuyển một bức điện 300 từ bằng máy fax mất 10 giây, internet đã giúp giảm xuống còn 2 giây, như vậy mức giảm này mới chỉ là 5 lần. Nhưng nếu là một bức điện gồm 30.000 từ, chuyển bằng máy fax mất 16 phút (1.000 giây), chuyển bằng internet thì mất 10 giây, nhanh hơn 100 lần.

Từ chuyển bằng cơ học sang điện tín, thời gian giảm 2.500 lần, bằng internet so với máy fax giảm 100 lần. Vậy khi người ta phát minh ra máy điện tín, thì đó mới thực sự là một cuộc cách mạng về công nghệ có ý nghĩa lớn./.

Kỳ sau: Gieo nhân nào gặt quả ấy

Ph. T. Kh.

Add a Comment

Your email address will not be published.