Nông dân xưa với kinh tế thị trường.

Chuột

CHUYỆN VUI

Nông dân xưa với kinh tế thị trường.

Vào năm 1902, ở xứ Bắc Kỳ xảy ra bệnh dịch hạch. Các ông quan Tây mở một cuộc triển lãm (thực ra là một bảo tàng nhỏ, có đủ chỗ để người già trẻ nhỏ vui chơi) được tổ chức tại nhà hát phố Takou (phố Hàng Cót ngày nay). Ngặt một nỗi, trong một “lô” hàng nhập từ Ấn Độ để lập khu triển lãm thì có vô số chuột, và người ta bảo chính những con chuột đó mang bệnh dịch hạch từ Ấn Độ qua. Thế là có chiến dịch diệt chuột!

Đầu tiên, họ đào quanh khu triển lãm (nhưng là những lều tạm) một đường hào, trong đó có vôi bột hòa với nước nên rất nóng. Tiếp đến, người ta đốt bỏ các lều tạm, hàng ngàn con chuột chạy ra, rơi xuống hào vôi chết hết.

Sau đó thì dịch bệnh lan tới thành phố, chính quyền bảo hộ Pháp tổ chức một chiến dịch diệt chuột. Để khuyến khích dân chúng được Mẫu quốc bảo hộ bắt chuột. Lệnh ra là:

  • Mỗi con chuột đem đến nộp (không kể còn sống hay đã chết) – thưởng 4 xu.
  • Sau đó đám dân được bảo hộ này, không biết chúng kiếm đâu được lắm chuột thế? Vậy phải giảm tiền thưởng xuống còn 1 xu/con.
  • Ngay cả với mức thưởng này, cũng đã làm cho thương vụ có giá, vì thế đám dân được bảo hộ nuôi chuột ngay trong thành phố để tiết kiệm chi phí vận chuyển.
  • Tháng 6 năm đó giảm mức thưởng xuống nửa xu một con. Số chuột mang đến vẫn không giảm. Vậy thì từ 10 tháng 7 giảm còn 1 xu cho 5 con nhé?
  • Đến năm 1903, dịch hạch lại xuất hiện. Nhưng mức thưởng vào ngày 3 tháng 4 vẫn chỉ là 1 xu/5 con. Dân chúng làm ngơ!
  • Ngày 1/5, nâng mức thưởng lên 1 xu cho 2 con. Đám dân được bảo hộ vẫn làm ngơ! Ha ha!!!
  • Ngày 1/12 – 2 xu một con (đếch thèm). Ngày 4/2 – 3xu một con (cũng cóc cần). Ngày 22/12 – 4 xu một con thì chuột dự trữ, chuột nuôi ùn ùn đổ về Sở Cảnh sát. Cho đến tận ngày đó thì dịch ở các tỉnh mới chấm dứt.

Nào, ai dám bảo là mấy người nông dân nước ta không biết vận hành kinh tế theo quy luật thị trường. Ngay từ đầu thế kỷ 20, chỉ riêng thương vụ chuột nông dân ta đã làm cho các nhà tư bản Pháp lúng túng. Có cầu ắt có cung! Thị trường khan hiếm thì tích trữ, đầu cơ để khi cầu vượt lên thì ta hốt bạc.

Đó là quy luật của kinh tế thị trường.

(Theo sách ‘Đông dương ngày ấy’ của Claude Bourrin)

Tháng Ba, 2018

Ph. T. Kh.

(Hình trong bài: Lấy từ kenhkienthuc.org)

Add a Comment

Your email address will not be published.