CHO EM Ở LẠI

Giảm nghèo

TẢN MẠN CUỐI TUẦN.
“CHO EM Ở LẠI…”

Nên buồn hay vui? Thường vụ quốc hội họp trong những ngày cuối tháng Chín này, có một chuyện, đứng về khía cạnh này thì vui, nhưng khi đứng ở một góc khác lại thấy buồn.

Nhà nước ta từ nhiều năm nay cố gắng giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống để làm cho xã hội được công bằng hơn, và đã được thế giới công nhận nước ta là một hình mẫu về “xóa đói giảm nghèo”. Trước những năm 90, tỷ lệ hộ nghèo cao ngất ngưởng, tới hai con số, đến năm 2017 đã kéo xuống còn 6%. Tuy nhiên trong xã hội vẫn còn tình trạng “người ăn không hết, kẻ lần chẳng ra”. Song, đừng thấy những người thuộc tầng lớp “kẻ ăn không hết” dám bỏ tiền ra mua một kí nấm gì đó có giá hàng triệu, hay ngồi trong cái xe hơi tiền tỷ mà vội kết luận, họ là những kẻ bất lương. Dân gian có câu: “giàu thì người ta ghét, nghèo thì người ta khinh”. Vậy loại trừ một ít kẻ làm giàu bằng các biện pháp bất chính thì còn lại là những người giỏi (ít nhất là họ giỏi hơn tôi), họ có một đồng, họ tìm cách làm ra mười đồng, họ dám chấp nhận thử thách, thất bại, vậy là họ là những người có chí và có tài. Riêng tôi, tôi khâm phục họ.

Hôm qua lại nghe một ông người Mỹ nói tiếng Việt, nói rằng những người giàu ở Việt Nam hiện nay toàn là những kẻ tham nhũng! Có, nhưng không phải tất cả công chức nhà nước đều tham nhũng và cũng không phải những người Việt giàu có được gọi là triệu phủ, tỷ phú đô-la (được tạp chí Forbes vinh danh) hiện nay đều là công chức nhà nước hoặc xuất thân từ công chức nhà nước.

Để kéo những gia đình nghèo túng ra khỏi vùng rốn của sự nghèo khổ, nhà nước đã định ra một chuẩn, thế nào thì “được” gọi là hộ nghèo, và chính sách đối với những hộ đó là gì? Chuẩn hộ nghèo ở nông thôn là có thu nhập từ 700.000 đến 1 triệu đồng/hộ/ tháng; ở thành phố là 900.000 đến 1,3 triệu đồng/hộ/tháng. Những hộ đó nếu chưa có nhà, được hỗ trợ tiền để làm một căn nhà nhỏ (24 m2), bằng vật liệu cứng, với số tiền từ 7,2 triệu đồng đến 8,4 triệu đồng. Ngoài ra muốn vay thêm thì ngân hàng chính sách sẽ cho vay không quá 8 triệu đồng nữa với lãi suất 3%/năm. Khi bị thiên tai (đổ, sập, trôi, cháy…) được hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng mỗi hộ. Khi cần phải sửa chữa nhà thì được hỗ trợ 15 triệu đồng/hộ. Ngoài chuyện nhà cửa ra thì nhà nước còn hỗ trợ cho những học sinh nghèo có điều kiện đến trường như các trường nội trú ở vùng các dân tộc thiểu số và việc phòng, chữa bệnh.

Con số trên so với những nước giàu có thì chẳng bõ bèn gì, nhưng nước ta vẫn còn nghèo mà cách đây vài chục năm, số hộ nghèo phải chiếm tới một phần ba dân số thì tổng số tiền hỗ trợ cũng chẳng phải là nhỏ.

Chính vì thế mà “bức tranh giảm nghèo đang tồn tại ‘nghịch lý’ khi nhiều hộ, nhiều xã, huyện không muốn thoát nghèo, thậm chí còn ‘phấn đấu’ để trở thành hộ nghèo, xã nghèo, huyện nghèo. Bên cạnh đó, nhiều tỉnh đồng bằng, điều kiện kinh tế – xã hội thuận lợi lại có số hộ tái nghèo và số hộ nghèo mới phát sinh nhiều hơn những tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa có điều kiện khó khăn hơn rất nhiều”.

“Việc trục lợi chính sách giảm nghèo khi không chỉ ở người dân mà cả chủ tịch xã cũng có người gởi con mình đi làm con nuôi (hộ nghèo) để (được) nhận tiền hộ nghèo!”. “Thậm chí có những huyện đã thoát nghèo rồi nhưng cán bộ huyện vẫn loay hoay xuống ‘xin cho chúng em ở lại’ để được hưởng cơ chế huyện nghèo”. (Phần trong dấu “…” là tôi trích trong xã luận báo Thanh Niên ngày 19/9/2018).

Thật là cười ra nước mắt. Nhà nước đã xác định ngay từ đầu rằng, hỗ trợ người nghèo là giúp họ “cần câu chứ không giúp con cá”. Thế mà, không chỉ một số người dân thuộc hộ nghèo mà ngay cả những công chức xã, huyện cũng không sao gột bỏ được thái độ ỷ lại, trục lợi chính sách.

Những lần mời các đại diện hộ nghèo lên sân khấu nhận quà như một sự “tôn vinh” người nghèo, rồi những ưu tiên về chính sách, về ngân sách đã làm cho một số người không muốn vươn lên thoát nghèo, chỉ muốn tạo lập một cuộc sống ỷ lại.

Cái gì cũng có hai mặt. Thôi thì một khi quốc hội đã nhận ra được vậy thì chắc cũng sẽ có biện pháp để những hộ, những địa phương chỉ muốn “nghèo bền vững” phải thay đổi tư duy, phải khai phá bộ não để vươn lên bằng người./.

Tháng Chín, 2018
Ph. T. Kh.
Ảnh trong bài: Trao bò cho dân (hình mượn trên internet)

Add a Comment

Your email address will not be published.