GIẤC MƠ MỸ

American dream

NOAM CHOMSKY: GIẤC MƠ MỸ ĐÃ CHẾT, (Ở MỸ) CNXH LÀ CHO NGƯỜI GIÀU VÀ CNTB CHO NGƯỜI NGHÈO

Mời các bạn đọc một phần trong bài phỏng vấn của C.J. Polychroniou với Noam Chomsky, nhà ngôn ngữ học, nhà triết học, nhà khoa học nhận thức, nhà logic học, nhà bình luận và nhà hoạt động chính trị người Mỹ, hiện là giáo sư danh dự hồi hưu ở Viện Công nghệ Massachusetts. Ông thường được xem là một trong những nhà trí thức quan trọng nhất trong nền chính trị Mỹ.

– C.J. Polychroniou: Noam, trong một vài tác phẩm của mình, ông đặt vấn đề về quan điểm quen thuộc xem nước Mỹ là nền kinh tế tư bản chủ nghĩa điển hình. Xin hãy giải thích.

– Noam Chomsky: Hãy xem xét điều này: Mỗi lần có khủng hoảng, người trả tiền thuế được kêu gọi để bảo lãnh các ngân hàng, các định chế tài chính quan trọng. Nếu bạn có một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa đích thực đã sẵn sàng, điều đó sẽ không diễn ra. Các nhà tư bản đã thực hiện những khoản đầu tư rủi ro và thất bại sẽ bị quét sạch. Nhưng người giàu và có quyền lực không muốn một hệ thống tư bản chủ nghĩa. Họ muốn mình có thể điều hành một nhà nước “vú em” để khi họ gặp rắc rối, người đóng thuế sẽ bảo lãnh cho họ. Cụm từ quen thuộc là “Quá lớn để sụp đổ” (Too big to fail – Lý thuyết khẳng định rằng một số tập đoàn nhất định, đặc biệt là các tổ chức tài chính, rất lớn và liên kết với nhau rằng sự thất bại của họ sẽ là thảm họa đối với hệ thống kinh tế lớn hơn, và do đó họ phải được chính phủ hỗ trợ – Người dịch).

Vài năm trước đây, quỹ tiền tệ quốc tế IMF đã có một nghiên cứu thú vị về lợi nhuận của các ngân hàng lớn ở Mỹ. Theo đó, hầu hết trong số này có nhiều lợi thế đến từ chính sách bảo hiểm chính phủ bất thành văn, không chỉ là bảo lãnh mà còn là sự tiếp cận tín dụng rẻ và nhiều thứ khác, bao gồm những thứ mà các nhà nghiên cứu IMF không xem xét, ví dụ như động cơ thực hiện các giao dịch rủi ro, do đó có lợi nhuận cao trong ngắn hạn, và nếu có bất kỳ điều gì sai, luôn luôn có những người đóng thuế. Theo ước tính của Bloomberg Businessweek, trợ cấp ngầm cho người đóng thuế lên tới hơn 80 tỉ USD mỗi năm.

– Tất cả những điều này có nghĩa là gì khi nhắc đến Giấc mơ Mỹ? Có phải Giấc mơ Mỹ đã chết?

– “Giấc mơ Mỹ” suy cho cùng là sự di động giai cấp. Bạn sinh ra trong nghèo khó, nhưng bạn có thể thoát khỏi đói nghèo nhờ làm việc chăm chỉ và mang lại một tương lai tốt đẹp hơn cho các con của bạn. Một số công nhân có khả năng tìm được một công việc lương tốt, mua một căn nhà, một chiếc xe hơi, trả tiền học cho một đứa con. Nhưng tất cả đã sụp đổ, và chúng ta không nên có quá nhiều ảo tưởng về ngày Giấc mơ Mỹ một phần nào đó trở thành sự thật. Ngày nay, tính di động xã hội ở Mỹ còn thấp hơn các xã hội giàu có khác.
(Hết trích)

Tháng Chín, 2018
Ph. T. Kh.

Add a Comment

Your email address will not be published.