Paphiopedilum villosum var. boxallii

P. villosum

Paphiopedilum villosum var. boxallii (Reichenbach fil.) Pfitzer

Tên cũ

Cypripedium boxallii Reichenbach fil.

Cùng loài

Cyorioedilum villosum var. boxallii (Reichenbach fil.) Veitch

Cordula boxallii (Reichenbach fil.) Pfitzer

Cypripedium dilectum Reichenbach fil.

Paphiopedilum dilectum (Reichenbach fil.) Pfitzer

Cypripedium boxallii var. atratum Masters

Dẫn nhập

Paphiopedilum villosum var. boxallii có thể đã được William Boxall tìm thấy ở huyện Taunggyi, bang Shan, thuộc Myanmar (tên cũ là Burma), vào năm 1877, trong một chuyến tìm kiếm theo yêu cầu của Hugh & Co. Cây lan này trước đây được mô tả như là Cypripedium boxallii, và chúng rất dễ phân biệt với cây Paph. villosum bởi lá đài sau có đốm. Theo bản mô tả đầu tiên của Reichenbach, có thể chúng khác giữa cây Paph. villosum var. boxallii với cây Paph. gratrixianum, ở điểm chúng có cái tai dài trên môi. Ở Paph. gratrixianum thì dài, còn ở Paph. villosum var. boxallii thì ngắn. Thực ra sự khác nhau ấy cũng không rõ ràng. Vì vậy chỉ có thể phân biệt loài Paph. villcosum var. boxallii bởi trên bầu nhụy của nó có lớp lông tơ, còn ở loài Paph. gratrixianum thì được bao phủ bởi lớp lông ngắn màu đỏ tía.

Sự mô tả loài Paphiopedilum dilectum vẫn chưa ngã ngũ, chủng này cũng có thể coi như cùng loài với Paph. villosum var. boxallii.

Chuyên gia mô tả cây Cypripedilum boxallii var. atratum là dựa trên đặc điểm đó là một cây lùn với màu xanh của lá là màu xanh tối và cũng không cao quá 20 cm, cuống hoa tính đến đầu mút cũng chỉ đạt 5 cm. Các chuyên gia tiếp tục mô tả rằng, màu sắc của môi và cánh hoa hai bên bao hàm màu đỏ tía, hòa lẫn với màu xanh sáng; màu của lá đài sau là xanh, lốm đốm nâu đen. Phần mép trên màu trắng. Toàn bộ bông hoa như có phủ lớp sáp, trông bề ngoài giống C. villosum.

Nguồn gốc tên gọi

Đặt theo tên của William Boxall (1844-1910), một người sưu tầm thực vật phục vụ cho Mr. Hugh Low & Co.

Mô tả

Thay vào một bản mô tả chi tiết, chúng tôi đã quyết định sửa lại bản gốc của Reichenbach được in trong cuốn The Gardener’s Chronicle, như sau:

“Không còn nghi ngờ gì nữa, cây C. boxallii rất gần với cây C. villosum, Lindl. nổi tiếng, song nó cũng lại có nhiều điểm khác biệt. Lá bắc lớn hơn nhiều, che phủ đến một phần tư ở phần chân của lá đài trên, và phần còn lại thì rộng hơn. Cuống hoa có những đốm đậm màu, những điểm đó tôi chưa từng thấy ở cây C. villosum, và những sợi lông đôi khi trong suốt và có tế bào màu đen. Cả hai lá đài đều có phần chân mở rộng và hơi tù, trong khi đó lá đài trên của C. villosum thì nhọn. Các cánh hoa cũng vậy không hoàn toàn giống hình cái nêm (chêm). Môi không có chi tiết giống sừng ở hai bên như C. villosum, miếng nhụy lép có phần chân hẹp hơn. Nếu dùng viết chì để phác họa, thì lá đài trên và cánh hoa (nếu có màu trắng ngả xanh) thì trông nó rất giống một miếng cẩm thạch với những chấm màu đen.”

Phân bố và thói quen sinh trưởng

Có nguồn gốc từ Myanmar và miền bắc Việt Nam. Ở Myanmar, người ta tìm thấy chúng ở vùng hồ Inle, trên độ cao 1.070-1.220 m, ở đó người ta thấy chúng mọc trên bề mặt khoáng dolomite ở trên cao, chúng ưa sáng nhưng không trực tiếp dưới ánh nắng. Những cây này thường mọc ở những nơi gần nguồn nước để rễ của chúng luồn lách vào những nơi ẩm ướt của lá cây mục và rêu. Ở miền bắc Việt Nam, không có một báo cáo nào khẳng định là chúng sinh trưởng ở dẫy Hoàng Liên sơn thuộc các tỉnh Lai Châu và Lao Cai, trên độ cao khoảng 2.000 m.

Mùa ra hoa

Theo bác cáo thì các cây Paphiopedilum villosum var. boxallii ra hoa vào tháng Mười một cho đến tháng Bảy. Cao điểm có thể từ tháng Hai cho đến tháng Năm./. (Posted 10/12).

Add a Comment

Your email address will not be published.