PHÀM LÀ…

Hoa lan
CÂU CHUYỆN HÔM NAY
PHÀM LÀ…
 
“Phàm là mèo trắng hay mèo đen, miễn là bắt được chuột”. Câu nói này của ông Đặng Tiểu Bình không sai. Nếu hiểu theo nghĩa đen, thì mèo chỉ có một chức năng duy nhất là canh chuột để chúng khỏi phá. Trong bài này tôi xin phép không bàn về nghĩa bóng của câu nói, vì sẽ là dài dòng không cần thiết.
 
Có một thời, tuy không nói ra nhưng ai cũng hiểu rằng, phàm là đảng viên thì có thể đặt vào vị trí nào cũng làm được việc. Điều đó đúng trong một giai đoạn lịch sử trước đây của dân tộc. Khi đó, mục tiêu của toàn dân là đánh đuổi thực dân Pháp giành độc lập cho nước. Khi đó, yêu cầu cao nhất với một đảng viên là tính gương mẫu (đảng viên đi trước, làng nước theo sau) và “lòng nhiệt huyết muốn đền nợ nước”.
 
Tôi còn nhớ, sau năm 1954, những cán bộ có chuyên môn về khoa học kỹ thuật chỉ đếm trên đầu ngón tay, đó là các trí thức đã đi theo kháng chiến, các công chức “lưu dung” trước làm việc cho Pháp nay ở lại, đó là các sinh viên “lưu dung”, học qua hai thời kỳ dưới chế độ khác nhau và lớp sinh viên bách khoa Hà Nội đầu tiên ra trường là vào năm 1956 (không biết tôi có nhớ nhầm không nữa?). Vậy ai sẽ là những người tiếp quản các cơ sở sản xuất của các ngành khác nhau? Quy mô các ngành tuy rất nhỏ, nhưng yêu cầu về khoa học kỹ thuật lại không phụ thuộc vào quy mô của một ngành.
 
Ngoài số trí thức nói trên, nhà nước của chế độ mới phải xử dụng những bộ đội “chuyển ngành”, anh đại tá có thể sang giữ chức cục trưởng, anh thiếu tướng có thể giao cho chức thứ, bộ trưởng chẳng hạn, mặc dù những “anh đó” chưa quen quản lý kinh tế, đặc biệt là các ngành khoa học kỹ thuật. Đó chính là lúc những người này phải tuyệt đối chấp hành sự phân công của đảng. Cũng may là với tinh thần yêu nước nồng nàn, tinh thần “quyết chiến, quyết thắng”, lại sẵn có ý chí cách mạng, sự trong sáng của một người lính, nên hầu hết, cũng có thể nói là “hoàn thành nhiệm vụ”.
 
Nhưng một khi lịch sử đã sang trang, cuộc cách mạng ngày nay không giống một trận công đồn. Mỗi ngành có sự phức tạp riêng, khó khăn riêng và mục tiêu cũng riêng, đòi hỏi những người làm việc ở ngành đó phải có hiểu biết nhất định về lĩnh vực mà mình được giao phó. Khi còn trong giai đoạn xây dựng một nền kinh tế kế hoạch đã khó, nay lại chuyển qua thời kỳ “đổi mới”, thực chất là xây dựng một nền kinh tế thị trường (tư bản) lấy cạnh tranh làm động lực phát triển lại càng khó nữa.
 
Đến lúc này, cái câu “phàm là đảng viên là có thể làm tất cả” đã không còn thích hợp. Nếu chỉ dựa vào tinh thần cách mạng, sức chiến đấu của một đảng viên, tức là mới nói về “đức” mà không đề cập đến năng lực, tức là không xét về “tài” thì khó mà thành công trong mọi chuyện. Đương nhiên, khi xây dựng một nền kinh tế thị trường, có biết bao sự cám dỗ, vì vậy mà ông Nguyễn Phú Trọng nói phải lấy đức “làm gốc”. Đến giai đoạn này của lịch sử, người tài của nước ta không thiếu như thời kỳ mới giành được độc lập, vậy khó nhất lại là tìm được người tài đức vẹn toàn.
 
Ngày nay so với thời trước thì khác một trời một vực. Cỡ bộ thứ trưởng bây giờ ai mà không học qua đại học, rồi trên đại học. Tiếng tây tiếng u nói như gió. Thế mới phải!
 
Qua vài sự việc, tôi thấy cách tư duy của một vài vị có chức có quyền khi bố trí cán bộ vẫn cứ nghĩ rằng, ở lĩnh vực này anh đã làm tốt thì ném anh vào lĩnh vực nào anh cũng làm tốt được. Có người nhận thấy không thể “kham” nổi ở các cương vị này, vậy là xin từ chức.
 
Xin từ chức là một việc rất đỗi bình thường, bất kể người đó là đảng viên hay ngoài đảng, nhưng người có trách nhiệm lại chụp ngay cho anh ta cái mũ “không chấp hành sự phân công của tổ chức”, “không tôn trọng tổ chức”.
 
Hãy cổ vũ việc từ chức. Khi nhận thấy mình không đủ năng lực để đảm đương công việc nào đó mà từ chức, đó là những người có liêm sỉ và biết trọng danh dự. Hiện tại có không ít người dù kém năng lực, kém cả đạo đức mà cứ giữ chặt cái ghế của mình cho đến ngày về hưu mới chịu “nhả ra”. Bản thân tôi rất mừng khi thấy chủ trương của đảng Cộng sản trong việc chọn lựa người vào các vị trí khác nhau cho năm năm sắp tới (2021-2025) phải là người vừa có tài, vừa có đức, lấy đức làm gốc.
 
Xin được ca bài ca hy vọng./.
 
Ngày 10/6/2019
Ph. T. Kh.
Hình trong bài: Hoa vẫn đẹp

Add a Comment

Your email address will not be published.