Paphiopedilum wentworthianum

Paph. wenworthianum

Phân giống (Subgenus) Sigmatopetalum (Tiếp)

  • Paphiopedilum wentworthianum Schoser & Folie ex Fowlie

Trùng tên

Paphiopedilum “denisii” Schoser (1971), nomen nudum

Dẫn nhập

Paphiopedilum wentworthianum như người ta nói, chúng được McKillop và Hermon phát hiện vào năm 1961, trên hòn đảo Bougainville. Vài năm sau, Wentworth đã sưu tập được vài cây, thỉnh thoảng lại đưa chúng vào trồng ở Mỹ. Schoser &Fowlie đã mô tả và công bố bài viết khi được sự ủy quyền của Fowlie.

Không còn nghi ngờ gì nữa Paphiopedilum wentworthianum có quan hệ gần gũi với Paph. violascensPaph. bougainvilleanum, mặc dù Schoser & Fowlie đặt chúng cạnh Paph. mastersianumPaph. papuanum (như là Paph. zieckianum). Chúng ta rất dễ nhận ra sự khác nhau, màu của Paph. bougainvilleanum là màu xanh chủ đạo, trong khi màu chủ đạo của Paph. wentworthianum  lại là đỏ. Còn đối với Paph. violascens sự khác nhau rõ nhất là hình dạng của cánh hoa, cánh hoa của Paph. bougainvilleanum thì rủ xuống, còn Paph. wentworthianum thì lại ngang sang hai bên. Ngoài ra, miếng nhụy lép của Paph. wentworthianum có hai răng nhọn, trong khi miếng nhụy lép ở Paph. violascens, cũng có răng nhưng lại tù đầu.

Paphiopedilum wentworthianum được mô tả là xuất xứ từ đảo của Bougainville, nơi chúng mọc ở khu vực phân bố cùng với loài Paph. bougainvilleanum. Howcroft (1970) cho biết ít nhất có một cây đã tìm thấy ở vùng sinh trưởng của Paph. violascens ở lục địa New Guinea, giống với những gì đã mô tả về Paph. wentworthianum. Paphiopedilum wenworthianum cũng xuất hiện trên đảo Guadalcanal và cũng có thể trên những hòn đảo khác của quần đảo. Cây lan tìm thấy ở Guadalcanal có cánh hoa hẹp hơn và giống mũi mác hơn, song mặt khác chúng lại giống những gì đã mô tả về cây Paph. wentworthianum.

Paphiopedilum wentworthianum được coi như cùng loài với Paph. violascens (Braem 1988) và coi như là một loài riêng biệt (Fowlie, 1968; Karasawa & Saito 1982; Gribb, 1987; Koopowitz, 1995, 2000 và những ngưới khác, 1999). Cả hai cách nhìn nhận còn đang tranh cãi, nhưng trong bài này, Paph. wentworthianum được xem xét như một loài riêng biệt. Đề nghị xem thêm phần dẫn nhập về loài phức hệ Paph. violascens.

Mô tả

Paphiopedilum wentworthianum là một loài thảo mộc, có tới 6 lá, hình trứng hẹp đến hình trứng dạng ê-lip, đầu lá hơi nhọn, như cái chĩa ba. Lá dài 12 đến 26 cm, rộng 3,5 đến 4,7 cm, có những mảng vân mờ, nền màu xanh đậm. Thường mỗi vòi hoa chỉ có một hoa, cuống hoa dài 10 đến 28 cm, , màu tím đỏ, phủ một lớp lông ngắn. Lá bắc hình ô-van dạng ê-lip, đầu tù, dài 1,5 đến 2,5 cm, giống hình chiếc thuyền, có lông tơ. Cuống lá bắc cùng với bầu nhụy dài 5 cm, cả hai đều phủ lớp lông. Đo chiều ngang của hoa được 8,5 cm. Lá đài sau hình khum, dạng ô-van rộng, đầu tù, dài chừng 2,8 đến 3,3 cm, rộng từ 2,5 đến 3,5 cm. Màu của nó là trắng kem, ở giữa có một mảng xanh và những đường gân màu xanh, song quanh riềm cũng như ở đầu mút thường ánh lên màu tím đỏ. Các lá đài bên hợp nhất thành một, gọi là lá đài kép, hình ô-van và nhọn đầu, có chiều dài 1,7 đến 2,5 cm, rộng khoảng 2,5 cm, màu kem và có những đường gân màu xanh. Các cánh hoa chĩa sang hai bên, không rủ xuống, và chếch 20 độ so với đường nằm ngang. Chúng có hình trứng dạng ê-lip, đầu tù, dài 4,1 đến 4,5 cm, rộng 1,5 đến 2,5 cm, có lông mịn và cạnh trên gợn sóng. Các cánh hoa màu đỏ tía ở phần trên, chạy xuống phía chân là màu đỏ tía hòa với màu nâu. Môi có ba thùy, dài 4 đến 4,5 cm, rộng 2 đến 2,3 cm, màu xanh pha vàng, ánh lên màu nâu đỏ. Hai thùy bên cuộn lại thành một cái ống. Phần thùy giữa trũng và trông giống cái mũ kết lật ngửa. Miếng nhụy lép, có hình bán nguyệt, phần đầu tạo thành hai răng nhọn và cuộn vào bên trong, màu xanh pha vàng với một miếng màu xanh đậm ở tâm, dài 8 đến 10 mm, rộng 12 mm, phủ một lớp lông ngắn.

Phân bố và thói quen sinhh trưởng

Ở Guadalcanal và Bougainville (quần đảo Solomon). Các cây này được tìm thấy gần Kieta thuộc Bougaiville trên độ cao 900 đến 1.800 m. Paphiopedilum wentworthianum mọc thành từng bụi, ở nơi rừng ít ánh sáng, rễ của chúng bám chặt và luồn sâu xuống dưới lớp mùn và rêu. Các  lá cây cứ liên tục rụng xuống tạo thành một lớp mùn dầy, và cây lan mọc trên đó để phát triển. Hình như chúng phát triển tốt ở những nơi có lá mục chứ không mọc ở những nơi là chưa mục, nhưng ngược lại rễ cây lan lại bị hư một khi đã luồn sau xuống lớp lá mục. Các cây lan này đồng thời cũng được tìm thấy trên Guadalcanal, bên trong lớp lá mục trong hốc cây có chiều cao 10 đến 15 m hoặc trên lớp rêu ở những bụi cây thấp hơn trên các sườn dốc. Chất đất tại Guadalcanal là nham thạch và đất thường hay bị trôi trượt.

Mùa ra hoa

Được biết có một số cây Paphiopedilum wentworthianum ra hoa trong tháng Giêng và tháng Hai, trong điều kiện nuôi trồng./.

Add a Comment

Your email address will not be published.